Υγρότοποι του Αιγαίου

Μαρτίου 26, 2009 at 6:40 πμ Σχολιάστε

Με περισσότερα από 3.000 νησιά, το αρχιπέλαγος του Αιγαίου αποτελεί μοναδική περίπτωση στη Μεσόγειο. Ανάμεσα στα χαρακτηριστικά του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος, αποτέλεσμα της γεωλογικής του ιστορίας και της γεωγραφικής του θέσης, ξεχωρίζει η ιδιαιτερότητα και ο υψηλός ενδημισμός. Οι υγρότοποι ανέκαθεν είχαν μέγιστη σημασία για τη γεωγραφική συνέχεια, τη διατήρηση και την ποικιλία της ζωής στο Αιγαίο.

Μέχρι το 2005 ήταν καταγεγραμμένοι 78 υγρότοποι σε 20 νησιά, αλλά με έρευνα των βιβλιογραφικών πηγών και από πληροφορίες που συλλέχτηκαν από πολυάριθμους φορείς και ερευνητές, δημιουργήθηκε ένας κατάλογος 303 υγροτόπων σε 45 νησιά του Αιγαίου (εκτός της Κρήτης). Η ερευνητική ομάδα του WWF Ελλάς επισκέφτηκε 218 από αυτούς για επιτόπια συλλογή στοιχείων. Τα δεδομένα καταχωρήθηκαν σε προσαρμοσμένα πρωτόκολλα και στη συνέχεια σε βάση δεδομένων. Το φωτογραφικό αρχείο που δημιουργήθηκε περιλαμβάνει πάνω από 3.500 φωτογραφίες. Για κάθε υγρότοπο καταγράφονταν στοιχεία για το όνομα, τη θέση, την έκταση, τον τύπο, τη διοικητική υπαγωγή και το ιδιοκτησιακό καθεστώς. Επίσης συλλέχτηκαν στοιχεία για τη χλωρίδα, τη βλάστηση και την πανίδα, τις χρήσεις γης στη λεκάνη απορροής του, τις χρήσεις του ίδιου του υγροτόπου, την ύπαρξη και τα είδη ρύπανσης και αλλοιώσεων, αλλά και ειδικά στοιχεία για το υδρολογικό καθεστώς.

Οι νησιωτικοί υγρότοποι είναι στην πλειονότητά τους παράκτιοι και μικροί (οι μισοί περίπου είναι μικρότεροι από 20 στρέμματα) και η αλατότητα των νερών τους συνήθως ποικίλλει πολύ κατά τη διάρκεια του έτους διότι επηρεάζεται ταυτόχρονα από τα υπόγεια νερά, τη θάλασσα και τη βροχή.

Μόνο 7 υγρότοποι είναι μεγαλύτεροι από 1.000 στρέμματα, ενώ κάποιοι στα μεγάλα νησιά όπως η Εύβοια, η Ρόδος, η Λέσβος και η Λήμνος, φτάνουν ή και ξεπερνούν τα 3.000 στρέμματα. Το νησί με τη μεγαλύτερη υγροτοπική κάλυψη είναι η Λήμνος (2,62%) και ακολουθεί η Λέσβος (1,37%). Οι Κυκλάδες παρουσιάζουν το μικρότερο ποσοστό κάλυψης με υγροτοπικές περιοχές (0,07-0,1%), ενώ όλες οι άλλες ομάδες νησιών (Σποράδες, Δωδεκάνησα, Εύβοια) έχουν ενδιάμεσα ποσοστά (0,16-0,26%).

Σημασία για τον άνθρωπο και τη φύση των νησιών
Η διαθεσιμότητα του -υπόγειου και επιφανειακού- νερού είναι ο κυριότερος παράγοντας για την επιβίωση του ανθρώπου και όλων των άλλων οργανισμών πάνω στα νησιά. Οι υγρότοποι, όχι μόνο αποτελούν βασικό κρίκο του κύκλου του νερού, η απουσία του οποίου δημιουργεί πλείστα όσα προβλήματα, αλλά και αναντικατάστατους ενδείκτες της ποιότητας και της επάρκειας των υπόγειων γλυκών νερών. Σχεδόν όλοι οι υγρότοποι χρησιμοποιούνται με τον ένα ή τον άλλο τρόπο από τους κατοίκους και τους επισκέπτες των νησιών. Σήμερα, το νερό ενός στους τρεις υγροτόπους χρησιμοποιείται άμεσα για ύδρευση και άρδευση, ενώ πολλοί χρησιμοποιούνται για κυνήγι. Σε κάποιες από τις αλυκές (12 συνολικά), εξασκείται ακόμη μια σημαντική οικονομική δραστηριότητα. Μερικά νησιά, όπως για παράδειγμα η Λέσβος, έχουν ήδη γίνει προορισμός τουριστών που παρατηρούν πουλιά, κυρίως σε υγροτόπους. Η περιβαλλοντική εκπαίδευση μαθητών και φοιτητών είναι ακόμα δυο δραστηριότητες για τις οποίες προσφέρονται οι υγρότοποι. Η παρουσία των υγροτόπων είναι επίσης σημαντική για τον τουρισμό διότι αποτελεί προστιθέμενη αξία στη γραφικότητα και την αισθητική του τοπίου, αυξάνοντας την ποικιλία και τη μωσαϊκότητά του.

Οι υγρότοποι του Αιγαίου αποτελούν όμως οάσεις και για την άγρια ζωή. Παρόλο που η συνολική τους έκταση είναι μικρότερη του 1% της έκτασης των νησιών, αποτελούνται από σπάνιους τύπους οικοτόπων (καταγράφηκαν συνολικά 30) και αποτελούν χώρους διαβίωσης, διατροφής, φωλιάσματος και αναπαραγωγής για εκατοντάδες είδη ζώων, πολλά από τα οποία είναι απειλούμενα ή και ενδημικά. Τόσο οι μεγάλοι όσο και οι μικροί υγρότοποι του Αιγαίου χρησιμεύουν ως σταθμοί ξεκούρασης, καταφυγίου και διατροφής για εκατομμύρια μεταναστευτικά πουλιά κάθε χρόνο. Χωρίς αυτούς η θνησιμότητα των πουλιών στη διάρκεια των ταξιδιών τους θα αυξανόταν αξιοσημείωτα. Αλλά και στους περιστασιακούς εξαιρετικά δριμείς χειμώνες, όταν οι μεγάλοι υγρότοποι της Μακεδονίας και της Θράκης παγώνουν πλήρως, οι υγρότοποι του Αιγαίου αποτελούν το μοναδικό και σωτήριο καταφύγιο για τα χιλιάδες πουλιά που διαχειμάζουν εκεί. Επιπλέον, η διατήρηση των υγροτόπων έχει αποφασιστική σημασία για την επιβίωση των ενδημικών υδρόβιων ειδών όπως το γκιζάνι (Ladigesocypris ghigii), ενδημικό ψάρι της Ρόδου, ο βάτραχος της Καρπάθου (Rana cerigensis), αλλά και πολλά είδη ασπονδύλων.

Αποσπάσματα από κείμενο της WWF

Πηγή: http://www.wwf.gr/index.php?option=content&task=view&id=224

Advertisements

Entry filed under: SAVE THE PLANET. Tags: , , , .

«Πράσινες» Μαλδίβες Ελληνική Τεχνολογία Περιβάλλοντος Α.Ε.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


Ημερολόγιο

Μαρτίου 2009
Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
« Φεβ.   Απρ. »
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031  

Most Recent Posts


Αρέσει σε %d bloggers: